32 વર્ષ… એક નામ નહીં, એક વિશ્વાસની સફર

જ્યારે વાંકાનેરમાં એક પણ કોમ્પ્યુટર નહોતું…

કપ્તાન શરૂ થયું ત્યારે વાંકાનેરમાં એક પણ કોમ્પ્યુટર નહોતું.

આજે જે કામ મોબાઇલમાંથી થોડી મિનિટોમાં થઈ જાય છે, એ સમયે એક અખબાર તૈયાર કરવું એ પોતાનામાં જ એક પડકાર હતો.

કપ્તાનનો પ્રથમ અંક કોમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ ઓફસેટ પ્રિન્ટિંગમાં પ્રસિદ્ધ થયો હતો અને એ માટે વાંકાનેરથી રાજકોટ સુધીની દોડધામ કરવી પડતી.

વાંકાનેરની જનતાએ ત્યારે પ્રથમ વખત સાપ્તાહિક અખબારને આ નવી ટેકનોલોજી સાથે જોયું.

જ્યારે જાહેરાત આપવાનો ‘કન્સેપ્ટ’ જ નહોતો…

આજે કોઈ પણ ધંધા-વ્યવસાય માટે જાહેરાત સામાન્ય બાબત છે. પરંતુ 32 વર્ષ પહેલાં પરિસ્થિતિ અલગ હતી.

સ્થાનિક વેપારીઓમાં પોતાના વ્યવસાયની જાહેરાત અખબારમાં આપવાનો વિચાર બહુ પ્રચલિત નહોતો.

એ સમયે સહકારી પરિવાર અને પંચાયત પરિવાર તરફથી અમને મળેલો સહકાર અને વિશ્વાસ અમારે ક્યારેય ભૂલવાનો નથી.

ધીમે ધીમે અમે લોકોને સમજાવવાનું શરૂ કર્યું કે પોતાના વ્યવસાયની ઓળખ અને વિકાસ માટે જાહેરાત પણ એટલી જ જરૂરી છે.

અને પછી એક નવી પરંપરા શરૂ થઈ.

અને ત્યારે લોકોને આશ્ચર્ય થયું હતું…

“સાપ્તાહિક અખબાર પણ આવું હોઈ શકે?”

આ જ પ્રશ્ન ધીમે ધીમે કપ્તાનની ઓળખ બની ગયો.

ઉંમર માત્ર 23 વર્ષની… પરંતુ સપનું મોટું હતું

કપ્તાનની શરૂઆત થઈ ત્યારે તેના તંત્રી, મુદ્રક, માલિક અને પ્રકાશક અયુબ માથકીઆની ઉંમર માત્ર 23 વર્ષની હતી.

પરંતુ પત્રકારત્વનો શોખ એ ઉંમરથી શરૂ થયો નહોતો.

બાળપણથી જ લખવાનો શોખ હતો.

11-12 વર્ષની ઉંમરે રાજકોટના રેડિયોમાં આવતા કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેતા, પત્રો લખતા અને પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરતા. એ સમયના રાજકોટના અગ્રણી અખબાર ‘ફૂલછાબ’માં ‘વાચકોના વિચારો’ જેવા વિભાગમાં અલગ અલગ વિષયો પર લખેલા લેખો પ્રકાશિત થતા.

કોલેજકાળ દરમિયાન રાજકોટના મુખ્ય દૈનિકોના પત્રકારો, લેખકો અને તંત્રીઓ સાથે સંપર્ક વધ્યો. અખબારોની કચેરીઓમાં જવાનું, લખવાનું, શીખવાનું અને પત્રકારત્વને નજીકથી સમજવાનું સતત ચાલતું રહ્યું. અને પછી તો સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સીટી સંલગ્ન હીરાણી કોલેજમાંથી BJMC (Bachelor of Journalism and Mass Communication) પોસ્ટ ગ્રેજ્યુશન જ કરી લીધું.

32 વર્ષમાં રસ્તો હંમેશા સરળ નહોતો…

કોઈ પણ લાંબી સફર ક્યારેય સીધી નથી હોતી.

કપ્તાનની 32 વર્ષની સફરમાં પણ અનેક ઉતાર-ચઢાવ આવ્યા. અનેક પડકારો આવ્યા. ક્યારેક પરિસ્થિતિ વિરુદ્ધ હતી, ક્યારેક સમય વિરુદ્ધ હતો અને ક્યારેક લોકોની અપેક્ષાઓ સામે ઊભા રહેવું પડ્યું.

પરંતુ એક બાબત ક્યારેય બદલાઈ નહીં…

“કપ્તાન ડગ્યું નહીં.”

ધમકીઓ આવી, દબાણો આવ્યા, વિરોધ થયો — પરંતુ કલમ નબળી પડી નહીં.

હા, સમય સાથે અનુભવે કલમમાં પરિપક્વતા જરૂર આવી. શબ્દોમાં સંયમ આવ્યો, સમાચારને જોવાની દૃષ્ટિ વધુ ઊંડી બની અને પત્રકારત્વની જવાબદારી વધુ સારી રીતે સમજાઈ.

પ્રિન્ટથી વેબ સુધી… અને હવે ડિજિટલ યુગમાં

કપ્તાને સમયની સાથે પોતાને બદલ્યું, પરંતુ પોતાનું મૂળ સ્વરૂપ ક્યારેય બદલ્યું નહીં.

વાંકાનેરને પ્રથમ ઓફસેટ પ્રિન્ટિંગનો અનુભવ આપવાથી લઈને પ્રથમ ન્યૂઝ વેબ પોર્ટલ સુધીની સફર કપ્તાને કરી.

ત્યારબાદ સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી સમાચાર લોકો સુધી પહોંચાડવાની નવી દિશા પણ અપનાવી.

જ્યારે સોશિયલ મીડિયા સમાચાર માટે એટલું પ્રચલિત નહોતું, ત્યારે કપ્તાને તેનો મહત્તમ ઉપયોગ શરૂ કર્યો.

આ સ્થાન કોઈ એક વ્યક્તિએ આપ્યું નથી.

આ સ્થાન વાચકોએ આપ્યું છે.

અને આ વિશ્વાસની પાછળ 32 વર્ષની એક લાંબી, સતત અને અવિરત સફર છે.

આજે સૌથી પહેલાં કોને યાદ કરીએ?

આજે 32 વર્ષ પૂર્ણ થાય છે ત્યારે અમારે સૌપ્રથમ યાદ આવે છે એ લોકો, જેમણે કપ્તાનની શરૂઆતના દિવસોમાં અમારા પર વિશ્વાસ મૂક્યો.

અમારા શરૂઆતના લવાજમ ગ્રાહકો, જેઓ કપ્તાનનું લવાજમ ભરીને તેને પોતાના ઘરે મંગાવતા હતા…

કોઈએ પ્રથમ જાહેરાત આપી હતી.

કોઈએ પ્રથમ લવાજમ ભર્યું હતું.

કોઈએ પ્રથમ સમાચાર આપ્યો હતો.

કોઈએ પ્રથમ વખત કપ્તાનને અભિનંદન આપ્યા હતા.

કોઈએ ભૂલ બતાવીને સુધારવાની તક આપી હતી.

આ એક વાક્યની તાકાત કદાચ શબ્દોમાં માપી શકાય નહીં.

આભાર… માત્ર શબ્દ નથી

આજે 32 વર્ષ પૂર્ણ થવાના આ અવસરે અમે આપ સૌનો માત્ર ઔપચારિક આભાર માનવા માંગતા નથી.

અમે ઋણ સ્વીકારવા માંગીએ છીએ.

કપ્તાનના અસ્તિત્વમાં જે કોઈનો નાનો કે મોટો ફાળો છે, તેમને અમે આજે હૃદયપૂર્વક યાદ કરીએ છીએ.

જેઓ આજે આપણી વચ્ચે નથી, પરંતુ જેમણે કપ્તાનની સફરમાં ક્યારેક કોઈ ને કોઈ રીતે સાથ આપ્યો હતો — તેમને પણ આ ક્ષણે નમન.

હવે 33મા વર્ષમાં… સંકલ્પ વધુ મોટો છે

32 વર્ષ પૂર્ણ થયા છે.

હવે કપ્તાન 33મા વર્ષમાં મંગલ પ્રવેશ કરી રહ્યું છે.

પરંતુ આ અમારા માટે ઉજવણીનો અંત નથી.

આ તો નવી શરૂઆત છે.

કપ્તાનને વધુ મજબૂત બનાવવાનું છે. વધુ મોટા ફલક પર લઈ જવાનું છે. ટેકનોલોજી બદલાશે, સમાચારના માધ્યમો બદલાશે, લોકો સમાચાર વાંચવાની રીત બદલશે — પરંતુ પત્રકારત્વ પ્રત્યેની અમારી જવાબદારી નહીં બદલાય.

અંતે… એક જ વાત

32 વર્ષ પહેલાં અમે એક નાનકડું સ્વપ્ન લઈને નીકળ્યા હતા.

આજે એ સ્વપ્ન આપ સૌના પ્રેમ અને વિશ્વાસથી એક વિશાળ પરિવાર બની ગયું છે.

આ સફરમાં ભૂલો થઈ હશે, ક્યારેક કોઈને અમારા શબ્દોથી દુઃખ પણ થયું હશે, ક્યારેક અમારી રજૂઆતથી કોઈ અસહમત પણ થયું હશે — પરંતુ એક વાતનો વિશ્વાસ રાખજો…

આજે 32 વર્ષ પૂર્ણ કરીને 33મા વર્ષમાં પ્રવેશતી વખતે આપ સૌને એટલું જ કહેવું છે —

હવે આગળની સફર પણ તમારી સાથે જ કરવી છે.